Godziemba

   We wrześniu 1946 r.  Rada Naczelna Polskiego Stronnictwa Ludowego opowiedziała się ostatecznie za pójściem samodzielnym do wyborów.

Po podpisaniu traktatu ryskiego rozpoczęły swoje prace mieszane polsko-sowieckie komisje, powołane do rozpatrzenia różnych zagadnień, wynikających z postanowień traktatu. Ukończenie prac Komisji Granicznej w ciągu półtora roku było pierwszym a zarazem jedynym wypadkiem terminowego wykonania zobowiązań traktatowych. Działalność innych komisji była celowo utrudniana przez stronę sowiecką.

18 marca 1921 roku w Rydze podpisano traktat pokojowy kończący wojnę polsko-sowiecką. Czy warunki układu a szczególnie jego realizacja zakończyły się polskim sukcesem?

I tak w okupowanej Warszawie pojawił się kapitan „Żmudzin”.

Bolesław Kontrym urodził się 27 sierpnia1898 r. w majątku Zaturce na Wołyniu, jako syn Władysława Kontryma, pułkownika 11 Czurgujskiejskiego Pułku Ułanów armii rosyjskiej (zmarłego w 1913 r.) i Aldony Cichockiej.  Jego dziadek - Tadeusz, zesłany po klęsce powstania styczniowego do Wiatki w pamiętniku zapisał: "Rzemiosła wojennego uczyć się trzeba i to najlepiej od wroga, by zgłębić jego strategię i pokonać go później jego własną bronią".

Bitwa pod Łowczówkiem była pierwszą wielką bitwą stoczoną przez Legiony Polskie. W czasie odwrotu wojsk niemieckich i austriackich spod Warszawy i Dęblina oddziały Piłsudskiego po ciężkich bojach pod Laskami, Trupieniem i Anielinem wykonały ryzykowny manewr z Wolbromia, przechodząc na tyłach wojsk rosyjskich pod Ulinę Małą, na Kraków (9-11 listopada 1914 roku).

14 listopada 1918 roku gen. Dowbor-Muśnicki przybył do Warszawy, na zaproszenie Józefa Piłsudskiego. Generał liczył – z racji na swe wykształcenie i stopień wojskowy – na powierzenie mu stanowiska naczelnego wodza. Spotkał go jednak zawód, Piłsudski potraktował go chłodno – „Dyspozycji żadnych nie otrzymałem – wspominał Generał – o I Korpusie słowa się nie doczekałem. (…) Postępowanie Piłsudskiego względem mnie nasuwało wniosek, że jego dążenia i cele są całkowicie rozbieżne z moimi”.

Józef Dowbor-Muśnicki urodził się 25 października 1867 roku w dworku w Garbowie w rodzinie ziemiańskiej. Po ukończeniu gimnazjum w Radomiu, został przyjęty do Korpusu Kadetów im. Mikołaja I w Petersburgu. Decyzja ta spowodowała dalsze oziębienie stosunków Dowborów-Muśnickich z okolicznym polskim ziemiaństwem, które ostro potępiało służbę zawodową w wojsku rosyjskim.

Po zamachu bolszewickim premier Rządu Tymczasowego Aleksander Kiereński opuścił Piotrogród i udał się do Pskowa. Dowódca frontu północnego, generał Czeremisow, na którego liczył premier, nie zamierzał walczyć. Przyłączył się natomiast do Kiereńskiego z resztami swych wojsk gen. Krasnow, dowódca 3 korpusu kawaleryjskiego, który wziął udział w puczu Korniłowa. Kiereński planował odbicie stolicy, ale rozpoczęte 28 października natarcie kozaków dotarło zaledwie do Carskiego Sioła.

10 grudnia 1981 roku zakończył się strajk w warszawskich uczelniach, którego głównym celem było wymuszenia na komunistycznych władzach przyspieszenia prac nad uchwaleniem nowej ustawy o szkolnictwie wyższym, gwarantującej uczelniom autonomię. Drugim celem protestu było wsparcie studentów i pracowników Wyższej Szkoły Inżynierskiej w Radomiu, domagających się odwołania rektora Hebdy (stąd też popularnym hasłem strajkujących był okrzyk „Hebda łeb da!”)

Prasa endecka nadal jednak nawoływała do walki. „Sprawy zaszły tak daleko, – pisała „Gazeta Poranna 2 Grosze” - że trzeba odważnie spojrzeć prawdzie w oczy. Wybór prezydenta przez mniejszości narodowe kierowane przez Żydów, jest nie początkiem, a dojrzałym owocem starannie i długo przygotowywanej akcji żydowsko-masońskiej, dążącej do opanowania państwa polskiego. (…) Walka się zaczęła. Walkę przeprowadzimy na wszystkich polach życia. Walka nasza będzie spokojna, zimna i uporczywa. Z tej walki Polska narodowa musi wyjść zwycięsko”.

Zamordowanie w grudniu 1922 roku pierwszego Prezydenta RP Gabriela Narutowicza wstrząsnęło polskim społeczeństwem i doprowadziło nieomal do wybuchu wojny domowej.

Budowę Centralnego Okręgu Przemysłowego zainicjowano w widłach Wisły i Sanu w lipcu 1936 roku w ramach czteroletniego planu inwestycyjnego i sześcioletniego planu rozbudowy sił zbrojnych. W zamierzeniach rządu budowa COP miała przyczynić się do przyspieszenia industrializacji Polski i stopniowej likwidacji podziału Polski na część „A” i „B”. Hasła budowy COP miały na celu przekazanie społeczeństwu wiary w możliwości rozwoju gospodarczego Polski.

Niezależnie od sensu powstania listopadowego – należy także rozważyć jego ewentualne szanse. W nocy z 29 na 30 listopada 1830 r., wybuchło powstanie listopadowe, jedyne spośród XIX-wiecznych polskich zrywów niepodległościowych, które miało realną szansę na zwycięstwo. Niestety z powodu głupoty, ignorancji oraz zdrady wielu jego przywódców, zakończyło się ono całkowitą klęską.

Wobec tego, że nie udało się uruchomić zakładanych środków finansowych, musiano zrezygnować już w pierwszych latach z wykonania wielu pozycji programu. Rozbudowa i unowocześnienie wszystkich ogniw sił zbrojnych, a także przemysłu zbrojeniowego, fortyfikacji, w tak krótkim czasie były całkowicie nierealne.

Wszystkie gabinety w latach 1930-1935 prowadziły w zasadzie politykę deflacyjną, tzn. politykę ułatwiającą odpływ pieniądza z rynku, co wymuszało ograniczenie wydatków budżetowych, również na cele wojskowe. Taka polityka wspierana była przez liberałów gospodarczych, w tym profesora Adama Krzyżanowskiego, przywódcę tzw. krakowskiej szkoły ekonomicznej, który pisał: „Nakręcanie koniunktury poprzez roboty publiczne finansowane kosztem zwiększenia obciążeń podatkowych, czy też wywieranie sztucznego nacisku na rynek kredytowy, mogą tylko pogłębić kryzys”.

Formowanie w Moskwie komunistycznego rządu polskiego z udziałem Mikołajczyka spowodowało, iż Ignacy Matuszewski w czerwcowym „Biuletynie” KNAPP tak scharakteryzował byłego premiera: „Mikołajczyk nie był w więzieniu, nie był pod okupacją sowiecką, był na wolnej ziemi angielskiej, kiedy decydował się na zdradę. Był wolny i był odpowiedzialny za swoje czyny. Nie ma więc dla niego usprawiedliwienia. Zostanie w historii polskiej jednym z najgorszych zdrajców, któremu w przeszłości równego szukać trzeba chyba w osobie spodlonego magnata, Adama Branickiego”.

Przed 1939 roku polskie organizacje polonijne w Stanach Zjednoczonych ze Związkiem Narodowym Polski na czele miały charakter kulturalny i ubezpieczeniowy. W tych warunkach wybuch wojny zastał Polonię amerykańską zupełnie nieprzygotowaną do jakiejkolwiek akcji politycznej na rzecz swej macierzy. Nawet w Kongresie w Waszyngtonie, gdzie głos polski mógł mieć jakieś znaczenie, nikt się w sprawie polskiej nie wypowiedział. Także rząd gen. Sikorskiego uważał, że nie powinien włączać Polonii do swoich akcji politycznych.

Józef Piłsudski wkrótce po przyjeździe do Warszawy, postanowił szukać porozumienia z tworzącymi się niemieckimi Radami Żołnierskimi, aby zapobiec walkom polsko-niemieckim. Polecił założycielowi POW – żołnierzy Polaków z armii niemieckiej, Józefowi Jęczkowiakowi, zadanie „wywołania w garnizonie niemieckim rewolucji”. Nie było to trudno, gdyż nastroje rewolucyjne w jednostkach garnizonu warszawskiego stopniowo narastały.

Józef Piłsudski był często oskarżany przez swoich przeciwników – przede wszystkim z narodowej demokracji – o popieranie komunizmu i bolszewizmu. Marian Zdziechowski, daleki od sympatii dla Piłsudskiego, natomiast napisał, że „Od początku, od chwili zdobycia niepodległości naszej, grupy lewicowe lekceważyły niebezpieczeństwo bolszewickie, głosząc, że wrogiem jest imperializm rosyjski, jak gdyby bolszewizm nie był bardziej jeszcze zachłanny i imperialistyczny.