Nic nie wiedzieli, naprawdę nic, o dwustu tysiącach zaginionych bez śladu z równin wołyńskich

Przez Bożena Ratter , 22/02/2026 [22:30]

I powtórzę, że rozwiązanie tej sprawy leży w najlepiej pojętym interesie Ukrainy. Polski też, ale Ukrainy przede wszystkim. Dlatego, że ten temat jest eksploatowany przez Rosję na wszelkich poziomach- Bogumiła Berdychowska (specjalistka od Ukrainy i stosunków polsko-ukraińskich oraz wieloletnia kierowniczka programu stypendialnego MKiDN Gaude Polonia) odniosła się do „prac poszukiwawczych  i ekshumacji na Wołyniu”. 

No cóż, specjalistka od Ukrainy nie uznała, iż ukraińskie ludobójstwo na Polakach (niezwykle okrutne) jest tragedią narodu polskiego w czasie, gdy  „nastąpiło zbiorowe opętanie narodu ukraińskiego”. Tragedią, bo utratą istotnej tkanki narodu polskiego, jest zsyłka Polaków na Sybir (również z Litwy, Białorusi) na podstawie sporządzonych przez Ukraińców list. Przecież to im sowieci po 17 wrześnią 1939 roku, przekazali władzę administracyjną. 

Berydchowska reprezentuje cywilizację turańską i nie rozumie, że potępienie zbrodni ludobójstwa, odnalezienie ciała, ekshumacja i godny pochówek jest cechą cywilizacji łacińskiej, dbającej o godność każdego człowieka. 

Polacy, którym udało się ocalić życie i wyjść  z nieludzkiej ziemi z Andersem, pamiętają swe rodzinne domy , do których nie mogli już wrócić. Fundacja Kresy - Syberia to potomkowie syberyjskich skazańców. Od lat prowadzi wirtualne Muzeum, które jest świadectwem wielkiej traumy i tęsknoty za ojczyzną i domem rodzinnym nie dlatego, że „ten temat jest eksploatowany przez Rosję”.  Wiersz Mai Trochimczyk dla Stanisława Wiśniowskiego z Australii, założyciela Wirtualnego Muzeum Kresy-Syberia jest właśnie tego dowodem.

27 września 1939 r. zamordowany został wracający do domu, żołnierz Wojska Polskiego, hr Andrzej Potocki, brat żony Leona Sapiehy, ostatniego właściciela Krasiczyna ( Sapiehowie chronili w zamku ludność wsi przed Ukraińcami). Leon Sapieha po roku dowiedział się od proboszcza, z której wsi pochodzili mordercy i słono zapłacił chłopom ukraińskim, by pokazali gdzie zakopali zamordowanego Andrzeja Krasickiego. Ciało zamordowanego w Lipowcu szwagra, hr Leon Sapieha wykupił od Ukraińców i pochował. Trwała wojna (agresja Niemiec 1 września 1939 r. i agresja Rosji 17 września 1939r.)

 „Ks. Drzyzga Adam prowadził kondukt pogrzebowy Józefa Kobyluka z kościoła na cmentarz na skraju wsi Sorocko  23 XI 1944 r. „Zwłoki wieziono na parokonnym wozie gospodarskim. Ze względu na błotnistą drogę kondukt posuwał się bardzo wolno. Ukryci w opłotkach i budynkach banderowcy strzelali z bardzo bliska, prosto do ludzi. Wybuchła panika. Konie ciągnące wóz zostały zabite, a trumna spadła z wozu. Na drodze zostało wielu zabitych i rannych, pozostali przy życiu szukali schronienia w pobliskich budynkach ukraińskich, ale te były pozamykane. Uciekający mieli przed sobą uzbrojonych banderowców, którzy ich zabijali i dobijali rannych na drodze. 

Prowadzący kondukt pogrzebowy ks. Adam Drzyzga został ciężko ranny i z krzyżem w ręku i modlitewnikiem stoczył się do pobliskiego rowu, gorliwie odmawiając modlitwę. Został zauważony, dobiegło do niego trzech banderowców, odebrało krzyż i modlitewnik, dobijając go. Jeden z nich, żądny zemsty, wszedł do błotnistego bajora i ubłoconymi butami deptał komżę martwego już księdza. Przez dwa dni leżał w szatach liturgicznych w miejscu, gdzie został zamordowany; pogrzebany nocą w pobliżu kościoła parafialnego przez miejscowego kościelnego”. Trwała wojna (agresja Niemiec 1 września 1939 r. i agresja Rosji 17 września 1939r.)

 „W Polsce Ludowej, sprzedanej przez zachodnich sojuszników Stalinowi i rządzonej przez agentów Kremla, komunistów, a często nawet byłych banderowców, przeciągniętych na swoją stronę przez Sowietów, polskie ofiary nie mogły nawet zapalić świeczek na grobach pomordowanych. Rozkwitała odgórnie zadekretowana „przyjaźń” Polski i narodów Związku Sowieckiego, tak jak obecne „pojednanie” polsko-ukraińskie - bez pokajania , skruchy i chrześcijańskiego wyznania winy” - pisał prof. Czesław Partacz w monografii Politechniki Koszalińskiej w 2013 roku .

Maja Trochimczyk (Deszczowy chleb, wiersze z wygnania): 

5 PIĘĆ KRAJÓW W WENECJI dla STANISŁAWA WIŚNIOWSKIEGO z Australii, założyciela Wirtualnego Muzeum Kresy-Syberia

Cztery osoby to pięć krajów połączonych 

przez ciemny sznur szóstego — zło wcielone. 

Imperium Zła zmieniło ich życie raz na zawsze. 

Wszyscy są teraz zagubieni, nieswoi 

w nowym świecie, po serii niechcianych wojen.

 

Polska - to ich kotwica wspólnego języka, 

co „jeszcze nie zginęła” -z chlebem żytnim, 

świeżym masłem i gryczanym miodem.

Chopin, Matejko, Norwid i Mickiewicz –

rycerze i ziemia, polne kwiaty, nostalgia 

i deszcz. Alma Mater żałoby.

 

Polska, wykluczona z Parady Zwycięstwa 

w 1945 roku przez Wielką Brytanię.

Wielka -skorzystała z odwagi, ofiary życia 

polskich żołnierzy, jej dzielnych obrońców.

Brytania - wypędziła ich na antypody 

rozpadającego się imperium, 

po zakończeniu walk —

 

Do Kanady — na rozległe, otwarte tereny.

Czyste powietrze i woda, bezpieczne ulice.

Najlepszy kraj na świecie, jeśli odważysz się 

znieść ciągłe zimno, do kości przejmujący mróz -

 

Do Australii -czerwona ziemia, opale, i zwierzaki – 

dziwaki, dowód boskiego poczucia humoru. 

Wymarzona kraina ciemnoskórych, cichych mędrców. 

Kolonia karna dla londyńskich bandytów i dziwek. 

Schronienie dla tych, co nie mają gdzie się podziać, 

bez domu po kataklizmie, który zmienił świat —

 

Do Argentyny - gdzie przybysze mogą tańczyć tango 

i opłakiwać dwadzieścia tysięcy „desaparecidos” 

w spokojnej przystani, daleko od wojen Europy.

Obok siebie: bogacze i kaci, SS-mani i ich polskie ofiary.

 

Nic nie wiedzieli, naprawdę nic, o dwustu tysiącach 

zaginionych bez śladu z równin wołyńskich.

Nigdy nie myśleli o jednym czy dwóch milionach 

polskich cywilów - deportowanych, głodzonych, 

mordowanych — kto ich policzy? Zniknęli jak sen.

 

Po wojnie, królowa brytyjska wydaliła 

byłych żołnierzy, niegdyś sojuszników, 

i obrońców. Zmienili się w niechciany balast, 

ból głowy, geopolityczne poczucie winy -

 

Trafili do Australii, do Południowej, Północnej 

Ameryki - do Kalifornii, gdzie każdy mieszkaniec 

to osobny archipelag talentu i oryginalności.

Każdy umysł - kosmos fikcji, projekcja własnego 

wynalazku. Sam sobie sterem, żeglarzem, okrętem...

 

Tu spotykamy się na jasnych wybrzeżach 

Pacyfiku w tej drugiej Republice Wenecji.

Popijamy Cabernet z doliny Russian River 

i medytujemy nad splątanymi nitkami 

tkaniny życia. To niechlujne dzieło pijanych Furii 

i obojętnych, cierpliwych bogiń przeznaczenia.

 

Gobelin jest już prawie gotowy. Lachesis i Kloto 

splątały motek chaotycznych losów. Nie da się 

nic zrobić. Trzeba czekać, aż Atropos, ich siostra, 

miłosiernie wreszcie przetnie wątek naszych dni.